ओवाळणीची परतफेड

माधव आणि माधवी अनाथ पोर लहानपाणीच आईवडील देवाघरी गेले . पोरकेपन वाट्याला आले . माधव हा माधवी पेक्षा वयाने खूप लहान , माधवीने माधववर आईप्रमाणे प्रेम केले . त्याच्यावर कुठलही संकट येण्याआधी  तिने ते संकट झेलले  . कारण तिने शेवटच्या क्षणी आईला वचन दिलेले असते .  की मी माझ्या आधी नेहमीच माधवचा विचार करेन . त्याच्या सुख दुःखात त्याची सावली होईल .

तुझी जागा तर , नाही घेऊ शकणार पण तुझी उणीव ही नाही भासू देणार . ते वचन तिने जिवापाड जपल ही आणि पाळल ही .....

                             माधव ही तिला आईच्या  जागी  मानत  होता  . तो त्याच्या ताईलाच आपलं सर्वस्व मानत होता . आई म्हणजे काय ? माहीत नव्हत पण ; ताई म्हणजे काय ते उत्तम रित्या माहीत होत .

            ताई म्हणजे आईचचं दुसर रूप असत ,

            आयुष्याचं झाकतं माप असतं ,

            कोमल मन तिचं आयुष्य फुलवून टाकतो ,

            ताई हा शब्दच मला खूप अपरूक वाटतो ,

           

अशा सुंदर भावना ताई विषयीच्या माधवच्या मनात स्फुरलेल्या होत्या . त्याला वेळोवेळी खत पाणी घातलं होतं , ते माधवीच्या प्रेमळ स्वभावाने ,  तिच्या संस्काराने .

आई विना पोर होती ती तरी , ही खूप संस्कारी आणि स्वाभिमानी होती . आणि तिने माधवलाही तसचं घडवलं होतं .  लोकांनी जळावं आणि त्यांच्या नात्याला दृष्ट लागावी . असं त्यांचं नातं होतं .

            चाफ्याच्या फुलाला अबोलीचा गंध ,

             माधवच्या ताईला माधवचाचं सुंगध ...

असं म्हणत त्याचं नातं फुलत गेलं . ते अगदी सुंदर  आनंदाने लहानाचे मोठे झाले . माधवीचे  लग्नाचे वय उलटुन गेले होते . पण माधवची सीता शोधल्याशिवाय आपण आपला राम शोधायचा  नाही . असं माधविने पक्क ठरवलेले होते . मग ते तर , माधवला मान्यच करावे लागले . पण ते मान्य जरी करायचे होते . तरी त्याला फार काही पटतं नव्हते .

मनाची चीलबिल होतं होती , ताई आधी आपलं लग्न आई बाबा असते . तर आधी ताईचं केलं असत अन् , मग आपल घोड नाचवलं असतं .  माधव ताईला म्हणाला , " मी लग्न करेन पण लग्नाआधी माझी जी  काहअट असेल ती तुला मान्य करावीच लागेल .

" कोणती अट माधू ? तू म्हणशील ती अट मला मान्य असेल . तू फक्त बोल "

" ताई आपण दोघांनी एकाच मांडवात लग्न करायचं हिचं माझी अट "

तेवढ्यात शामराव काका आले आणि " अगदी बरोबर बोललास माधू एकाच मांडवात दोघांचं शुभ मंगल करून टाकू "

माधवी ,

" काका हे कसं शक्य आहे , किती धावपळ होईल . "

श्यामराव काका , " मी असल्यावर धावपळ कशी होईल "

ठरल्याप्रमाणे माधवी आणि माधुच एकाच मांडवात लग्न होतं . सारं सुरळीत चाललेलं  होतं . माधू आणि माधवी सुखी संसारात खुश होते .  लग्नाला दीड वर्ष झालं .

माधवीला दिवस गेले . आपण मामा होणार ह्या बातमीने माधू खूप खुश झाला . ती ही खूप खुश होती . पण त्या आनंदावर विरजण हे पडलं .

माधवीच्या नवऱ्याला बिजनेस मध्ये खूप मोठा फटका बसला . खूप कर्ज झाल . कर्ज फेडण्यासाठी स्वतः च राहत घर विकाव लागलं . ते रस्त्यावर आले . ही बातमी माधूला कळताच तो रस्त्यावर आलेल्या आपल्या ताईला आणि भाऊजीला मायेचा आदर देतो . तो त्यांना आपल्या घरी राहण्याचा आग्रह करतो . माधवी खूप स्वाभिमानी माहेरी जायला राजीच होईना . हे माधु च्या लक्षात येताच तो म्हणतो ,  " अगं वेडा बाई मी तुला आणि माझ्या साल्याला भाऊ बिजेसाठी न्यायला आलो . उद्या दिवाळी आणि परवा भाऊ बीज मला ओवळणार नाही का ह्यवर्षी

माधवी , " अरे माधू मी विसरले उद्या दिवाळी नाही का ?

भाऊ बिजेसाठी मी येते . पण भाऊ बीजेनंतर राहण्याचा आग्रह करायचा नाही . "

" मी का करू राहण्याचा आग्रह उगाच माझ्या घराला ओझ ... "  माधव लटक्या रागात ...

" हो का बरं चल आता जाऊ ह्या .... " माधवी

माहेरी गेल्यानंतर चार दिवस तिला सुखाचे क्षण उपभोगता येतात . ओवळणीच्या दिवशी ती आपल्या भावाला ओवाळते . तिचा भाऊ ओवळणीत तिला नव्या घराची किल्ली देतो . ती बघून ती आश्चर्यचकित होते .

ती माधूला विचारते ,

" काय माधू हे ?  कशाची किल्ली आहे . ?"

" ती तुझी ओवाळणी आहे . तुझ्या नवीन हक्काच्या घराची किल्ली . "

" अरे पण कशासाठी नको अरे " ती खूप परावलंबी असल्यासारखी भाऊक होते .

तेवढ्यात माधु म्हणतो , " ताई लहानपणापासून तूच शिकवलं ना ओवाळणी कधीही   परत  करायची नसते म्हणून ,  मग आज तूच ओवाळणी अशी परत करतेस . भावाची माया एका क्षणात झटकली . "

" नाही रे  वेड्या असं काही नाही . माधू मी  ही भाऊबीज आणि  ही ओवाळणी  कधीच नाही विसरणार ह्याला जिवापाड जपणार . खूप खूप आभारी आहे तुझी" असं  बोलत असतानाच तिच्या डोळ्यातून अश्रू वाहू लागतात . माधु तिला त्यांच्या मायेची ऊब देतो . आणि दोघेही मन मोकळ रडतात आणि आई वडीलांच्या फोटो समोर हात जोडून नमस्कार करतात .

दुसऱ्या दिवशी माधवी आपल्या नवीन घरी जाण्याची तयारी करत असते . ती गाडीत बसणार तेवढ्यात माधुची बायको नीलिमा हिला अचानक चक्कर येते आणि ती खाली कोसळते . तेवढ्यात तिला सावरायला माधवी येते .
आणि लगेच डॉक्टरांना कॉल करते . 

थोड्याच

वेळात. डॉक्टर येतात  तिला चेक करतात . तेव्हा खूप वाईट बातमी ऐकायला मिळते . की निलिमा केव्हाही आई होऊ शकत नाही . बातमी ऐकून माधू पूर्ण पणे खचून गेला . नीलिमाची अवस्था तर  , बघन्याजोगी नव्हती . ती आतून खूप कोलमडून गेली होती . तिची ती अवस्था पाहून माधवीला खूप वाईट वाटत होत . काय करावं सुचत नव्हतं . तेवढ्यात तिचा हात आपल्या गर्भात वाढणाऱ्या अंकुराकडे गेला . आणि तिच्या डोक्यात ही परिस्तिथी बदलण्याची कल्पना आली . ती तशीच धावत जाऊन आपल्या नवऱ्याकडे गेली . डोक्यात आलेली कल्पना त्याला सांगितली . आणि त्याच्या सहखुशिने एक योग्य निर्णय घेतला . सर्वांच्या सुखी आयुष्यासाठी आनंदासाठी .

दुसऱ्या दिवशी ती माधूला म्हणते   " माधू नीलिमा कुठे ,?

मला तिला आणि तुला एक good news द्यायची आहे"

" Good news कसली "

"नीलिमा आल्यावरच सांगते " तेवढ्यात नीलिमा आली ती जाते आणि नीलिमाला आनंदाने एक मिठी मारते . आणि आनंदाने म्हणते , " अभिनंदन तू आई होणार आहेस "

त्या वाक्याने नीलिमाचे डोळे भरून आले , आणि ती भरलेले डोळे पुसत म्हणते , " का उगाच मजाक घेता ताई माझ्या जखमेवर मीठ चोळताय "

" अग मीठ नाही खरच तू आई होणार आहेस आणि ती नीलिमाचा हात आपल्या पोटावर फिरवत म्हणते हे बघ तुझ बाळ कसा वाटला त्याचा स्पर्श ? आवडला ना . "

"माधू. ,  काय बोलतेस ताई तू मला नाही कळलं काही "

"अरे दादा मी आणि यांनी असा निर्णय घेतला आम्ही आमचं पाहिलं बाळ  हे नीलिमाच्या पदरी दान करायच ठरवलं . मी पुन्हा आई होऊ शकते, पुन्हा चान्स घेऊ शकते .  नीलिमाची ओंजळ रिकामी राहू नये यासाठी मी हा निर्णय घेतला . ही तुमच्यावर मेहरबानी म्हणून नाही तर , ही तुझ्या ओवळणीची परत भेट आहे . त्यामुळे ती तुला स्विकारावीच लागेल.

ही बातमी ऐकून महाधू आणि   नीलिमाचे डोळे भरून येतात . ते हात जोडून त्या दोघांचे आभार मानतात . नीलिमाला तर कळतच नव्हतं आपल्या नंदेचे आभार कसे मानावे .  ती अगदी स्तंब्ध झाली होती .

तेवढ्यात माधवी आणि माधवीचा नवरा एका सुरात" काय मग आवडली ना ओवळणीची परत भेट स्विकारणार ना ?"

आवडली म्हणजे खूप आवडली तुम्ही आता नाही म्हटला तरी आम्ही ती स्विकारणार आहोत . असं म्हणत निलिमा  आपला आनंद व्यक्त करत होती  .  आनंदी निलिमाला बघून  माधवी खूप समाधान मिळते .  त्यांच्या भावा बहिणींच्या नात्यावर नव्याने वेगळाच सांज चढतो .

नात कोणतंही असो समजून घेणं  खूप गरजेचं असतं , नात्यात    वेळोवेळी आधार देण्याची खूप गरज असते  .दुसऱ्याच्या  सुखासाठी काळजाचा तुकडा ही त्याग करण्याची क्षमता असावी लागते . तेव्हा कुठे नातं टिकतं आणि फुलतं  त्यामुळे ,  आयुष्य सार्थकी होतं.